COVID-19 HASTALARININ EVDE BAKIMI

COVID-19 HASTALARININ EVDE BAKIMI

2020 yılını, tüm dünya olarak son derece zor, acı ve kayıplar ile dolu bir yıl olarak geride bırakıyoruz.

COVID-19 salgınının en kısa sürede bitmesini ve 2021 yılının herkese sağlık ve mutluluk getirmesini diliyoruz.

Yeni yıla girerken evde takip edilen hafif seyirli COVID-19 hastalarına ve hasta bakıcılarına yardımcı olabilecek bazı konuları sizler için derledik.

COVID-19 nedir?

COVID-19'a neden olan SARS-CoV-2 virüsü, dünyanın birçok ülkesinde ciddi hastalığa neden olan yeni bir virüs türüdür. Bu virüs, hastaların çoğunda ateş, kuru öksürük, kas ağrısı, aşırı güçsüzlüğe ve halsizliğe neden olmaktadır. Hastaların çoğunda bu belirtiler 2-3 hafta sürebilir ve sonrasında iyileşme olur. Bazı hastalarda ise COVID-19, akciğerlerde zatürre (pnömoni) veya diğer organları etkileyen ciddi hastalıklara neden olarak hastanede yatmayı gerektirebilir.

Hafif bulguları olup riski düşük olan kişiler genellikle evde takip edilmektedir. Bu süreçte hem hastanın iyileşmesine yardımcı olmak, hem de diğer aile bireylerini korumak için evde bazı önlemlerin alınması önemlidir. Bu önlemler hasta sağlığına kavuşana kadar uygulanmaya devam edilmelidir.

Evde hastayı izleme

  • Hastanın vücut sıcaklığı, nabız sayısı, solunum sayısı ve mümkünse tansiyonu günde 3 kez kontrol edilip, not edilmeli ve gereğinde sağlık ekibine bilgi verilmelidir.
  • Göğüs ağrısı, nefes almada zorluk, yüzde veya parmaklarda renkte solma-mavileşme, çarpıntı, zihinsel durumdaki değişiklikler, kafa karışıklığı, bilinç bulanıklığı veya bacaklarda şişlik gibi belirtilerin takip edilmesi gerekir. Bu belirtilerden herhangi biri meydana gelirse, hemen sağlık ekibi ile iletişime geçilmelidir.

Evde izolasyon

  • Virüsten etkilenen kişinin ayrı bir odaya alınıp, diğer aile bireylerinden ayrılarak, izole edilmesi gerekmektedir. Odanın düzenli olarak penceresi açılarak havalandırılmasına özen gösterilmelidir. Hasta evin diğer alanlarına geçmemelidir.
  • Hastanın, yaşlılarla, hamilelerle veya bağışıklığı düşük herhangi biriyle temas etmesinden kaçınılmalıdır.
  • Hasta odada yalnız ve penceresi açıkken maskesini çıkarmalı ancak odada biri varsa bir maskesini takmalıdır. Hasta bakıcının odaya gelmesi gerekiyorsa, hastadan en az 1.5metre uzakta durmalıdır. Fiziksel temas ve etkileşimler olabildiğince kısa tutulmalıdır.
  • Mümkünse hastanın ayrı bir banyo ve tuvaleti olmalıdır. Bu mümkün değilse, virüsten etkilenmemiş diğer tüm aile üyeleri ortak alanları kullanırken çok dikkatli olmalıdırlar. Hasta banyoyu her kullandığında kapı kollarını, klozeti, lavaboları vb. silmek için seyreltilmiş çamaşır suyu kullanılmalıdır. Hastaya ait tuvalet kağıdı, havlular ve diğer eşyalar tamamen ayrı olmalıdır.
  • Hasta yemeğini kendi odasında yemeli ve mümkünse tek kullanımlık tabak, bıçak ve çatal kullanmalıdır. Bu mümkün değilse, hastanın tabak, kaşık, bıçak, çatal ve bardaklarını yıkarken eldiven kullanılmalıdır. Bulaşıklar, seyreltilmiş çamaşır suyu ile yıkanmalı ve iyice durulanmalıdır.

Hijyen ve temizlik

  • Hastanın odasına girerken tek kullanımlık eldivenler ve maske kullanılmalıdır.
  • Hastalar ve hasta bakıcılar sık sık ve düzenli olarak en az 20 saniye boyunca sabun ve su ile ellerini güzelce yıkamalıdır.
  • Hasta mümkünse her gün duş almalı ve kıyafetlerini değiştirmelidir.
  • Hastanın kıyafetleri, yatak çarşafları vs. evin diğer çamaşırlardan ayrı olarak, deterjan ve çamaşır suyu kullanılarak, sıcak yıkamada en az 30 dakika yıkanmalıdır.
  • Hastanın çöpü atılırken eldiven kullanılmalı ve çevreye bulaştırmamak için 2 tane çöp poşetine koyulup, ağzı sıkıca kapatılmalıdır.
  • SARS-CoV-2 virüsünün birkaç gün boyunca karton, plastik ve gıda yüzeylerinde yaşayabildiği gösterilmiştir. Hastanın odasında kullanılan tüm ambalajlar ve paketler atılmalı veya yüzeyleri dezenfektan solüsyonla silinerek dezenfekte edilmelidir.
  • Tüm meyve ve sebzeler iyice yıkanmalıdır.
  • Donmuş yiyecekler virüs barındırabilir. Yüksek ısıda buhar çıkana kadar yemekleri kaynatmak virüsü öldürür, bu nedenle tüm yiyeceklerin iyi ısıtıldığından emin olunmalıdır.

Maske nasıl takılmalı?

  • Evde tüm aile bireylerinin maske takmasında yarar vardır.
  • Hastanın odasına asla maskesiz girilmemelidir.
  • Maskeyi takmadan önce ellerinizi alkol bazlı bir el losyonu veya sabun ve suyla iyice ovarak temizleyin.
  • Ağzı ve burnu bir maske ile örtün ve yüzünüz ile maske arasında boşluk olmadığından emin olun.
  • Cerrahi maske kullanıyorsanız, renkli kısım dışa bakmalıdır.
  • Kullanırken maskeye ellerinizle dokunmaktan kaçının; eğer dokunursanız, ellerinizi hemen alkol bazlı bir el losyonu veya sabun ve suyla temizleyin.
  • Maskeyi nemlendiğinde hemen yenisiyle değiştirin ve tek kullanımlık maskeleri tekrar kullanmayın.
  • Maskeyi arkadan çıkarın (maskenin ön tarafına dokunmayın), hemen kapalı bir kutuya atın ve ardından ellerinizi hemen sabun ve suyla yıkayın, veya %80 alkol içeren bir dezenfektan ile temizleyin.

Hastanın vücut sıvılarına (tükürük, gözyaşı, balgam, vb.) maruz kalma durumunda yapılması gerekenler

  • Eğer hastanın vücut sıvıları cildinizle temas ederse, bir mendil veya gazlı bezle bu sıvıyı silin. Ardından cildinizi %80 alkollü kolonya veya dezenfektan solüsyon ile temizleyebilirsiniz. Mümkünse akan su ve sabunla iyice yıkayın.
  • Eğer hastanın vücut sıvısı göz, burun veya ağzınıza temas ederse, bu bölgeleri bol miktarda normal su ile yıkayın, ağzınızı gargara yapıp, duş alın. Ardından sağlık ekibine bilgi verip, kendinizi 14 gün boyunca izole edin ve belirtileri gözlemleyin.
  • Hastanın sıvısının temas ettiği bir cisim ile kolunuzda, bacağınızda keskin bir yaralanma oluşmuşsa, yaranın üstünden alt uca kadar kanı sıkın ve yarayı acil bir şekilde hemen yıkayın. Ardından açık yarayı alkollü dezenfektan ile silip en yakın sağlık merkezine başvurun. Kendinizi 14 gün izole edin ve belirtileri gözlemleyin.
  • Eğer bir şekilde maskesiz olarak yüzünüze doğru öksürme veya hapşırmaya maruz kalırsanız, hemen lavaboya gidip su ile yüzünüzü yıkayıp, ağzınızı gargara yapıp, duş alın. Ardından sağlık ekibine bilgi verip, kendinizi 14 gün boyunca izole edin ve belirtileri gözlemleyin.

 COVID-19 hastalığı sırasında beslenme

  • Covid-19 hastasının iyileşmek için besleyici dengeli bir diyete ihtiyacı vardır. Bağışıklığı artıran yiyecekler arasında portakal, mandalina, elma, çilek, ıspanak, brokoli, yoğurt, sarımsak, zencefil sayılabilir.
  • Ek olarak C vitamini, D vitamini, çinko, magnezyum gibi takviyeler verilebilir. Ancak vitamin takviyeleri ve dozu konusunda öncelikle sağlık ekibine danışılmalıdır.
  • Hasta, yemek yerken çok çabuk yorulabilir ve yemeği bitirmekte zorlanabilir. Yemesi daha rahat ve kolay olan çorba gibi yumuşak yiyecekler yapılmalıdır.
  • Hasta her gün en az 8-10 bardak su içmelidir. Hastanın aynı zamanda kalp, böbrek hastalığı veya mineral dengesizliği varsa, her gün içilecek sıvı miktarı konusunda doktora danışılması gerekir. Hastanın ne kadar su tüketmesi gerektiği, idrarından da anlaşılabilir. Normal idrar berrak veya soluk sarı renkte olmalıdır ve günde 3-4 kez idrar yapılmalıdır. İdrarın rengi koyu ise, daha fazla su içilmesi gerekir.

Duygusal ve zihinsel sağlık

  • Hastanın moralini yüksek tutmak çok önemlidir. Bunun için, sevdikleriyle telefon, video görüşmeleri veya sosyal medya aracılığıyla düzenli olarak iletişim kurmalarının sağlanması uygun olur.
  • Odasında televizyon izlemesi, müzik dinlemesi, kitap okuması veya sevdiği basit şeyleri yapması hastanın sıkılıp, bunalmasına engel olacaktır.
  • COVID-19 hastalarında genellikle üzüntü, kızgınlık, yalnızlık, çaresizlik, depresyon, korku, fobi, uykusuzluk ve hatta panik atak gibi belirtiler görülebilir. Bu belirtileri azaltmak için; yavaş nefes alma, gevşeme teknikleri ve meditasyon denenebilir.
  • Genel durumu iyi olan hastalarda, sağlık ekibi de uygun görürse, yatarken ve otururken hafif egzersizler yaptırılabilir. Bu egzersizler de hastanın kendisini iyi hissetmesine yardımcı olur.
  • Ancak bu ruhsal sıkıntılar belirgin ise, hastalık sonrasında kalıcıysa veya tekrar ediyorsa, profesyonel yardım alınması gerekir.

Hastalık ve hasta bakım süreci her ne kadar zor olsa da, unutmayalım ki COVID-19 alacağımız tedbirler ile önlenebilir. Hep birlikte ne kadar iyi önlem alırsak bu hastalıktan korunma şansımız o kadar yüksek olur. Birbirimizi korumanın yolu önce kendi sağlığımızı korumaktan geçiyor.

Sağlıklı yarınlar için önlemlere uyalım, sağlıklı kalalım.

Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan

Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan

Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan

Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan

Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan
Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan
Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan

Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan

Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan

Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan

Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan

Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan
Ortopedi Uzmanı, Robotik Protez Ameliyatlarında Uzman - Kayhan Turan