Diz eklemi

Diz eklem kireçlenmesi

Kireçlenme yıllar içinde eklem kıkırdağının yıpranıp bozulması ile ileri yaşlarda ortaya çıkabileceği gibi, diz ağrısına neden olan, yaralanma, zedelenme veya diz eklemini bozan hastalıklar sonrasında erken yaşlarda da başlayabilir.

Sağlıklı bir dizde, tüm eklem bileşenleri uyum içinde çalışır. Dizdeki bir yapının zedelenmesi halinde ise bu uyum bozulur. Bu durumda ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı, kaslarda güçsüzlük gibi yakınmalar ortaya çıkar.

Basit bir zedelenmede kısa sürede iyileşme olursa eklemde sorun kalmayabilir. Ancak belirgin hasar veya uzun süren sorunlarda eklemdeki diğer yapılar da olumsuz etkilenince dizin kinematik dengesi bozulur. Böylece başta kıkırdak olmak üzere tüm destekleyici yapılarda yıpranma başlar. Kıkırdaktaki yıpranma ve aşınma sonucu eklem kireçlenmesi gelişir.  

Zamanla artan kireçlenme nedeni ile eklem yapısında belirgin bozulma oluşur. Bu durumda olan kişiler yürüyemez, çömelemez hatta ayakta duramaz hale gelebilir. İlerleyen eklem kireçlenmesi eklem yetmezliği ile sonuçlanır.

 

 

 

     

    Diz eklem kireçlenmesi kimlerde daha sık görülür?

    Yaş: İleri yaşlarda kireçlenme daha sık görülür. 

    Cinsiyet : Kadınlarda erkeklere göre daha fazla görülmektedir.

    Genetik : Bazı kişilerin genetik olarak diz eklem kireçlenmesine yatkınlığı olabileceği düşünülmektedir.

    Şişmanlık(obezite): Vücut ağırlığının her 0.5 kg artışı dizlere 1.5-2 kg ek yük binmesine neden olur.

    Dizüstü çökme gerektiren meslekler: Çiftçilik, yer döşeme işçiliği gibi çömelme ve dize yüklenmenin fazla olduğu işler.

    Bazı sporlar: Futbol, basketbol, kayak gibi sporlarda dizin zorlanma ve zedelenme oranı daha fazladır.

    Travma ve zedelenmeler sonrası tekrarlama: Bir kez zedelenme olanlarda tekrar olma riski hiç olmayanlara göre daha fazladır.

    Kaslarda güçsüzlük: Nörolojik hastalıklarda bacakta güç kaybı olanlarda dizde kireçlenme görülebilir.

     

     

     

     

    Diz ağrısı nedenleri  

    • Eklem kireçlenmesi (osteoartrit)
    • Kemik kırıkları, diz kapak çıkıkları
    • Kıkırdak zedelenmesi, kıkırdak ayrışması
    • Dizdeki bağlarda zorlanma, yırtılma
    • Menisküs yırtığı, menisküs kisti
    • Diz eklem çevresi tendinit ve bursit
    • Eklemin yapısal bozukluklardan kaynaklı diz ağrıları
    • Eklemde dizilim bozukluklarına bağlı diz kapak ağrıları
    • Romatoid artrit, lupus gibi romatizmal hastalıklar
    • Gut artriti (ürik asit fazlalığına bağlı gelişen romatizmal hastalık)
    • Hemofilik artrit (hemofilide eklem içine kan toplanması)
    • Eklem zarı hastalıkları (villonodüler sinovit gibi)
    • Septik artrit (eklemde mikrobik enfeksiyon)
    • Osteomiyelit (kemikte mikrobik enfeksiyon)
    • Kemik ve kıkırdak ve yumuşak doku tümörleri
    • Avasküler nekroz (kanlanma yetersizliği sonucu kemik kaybı)

     

     

    Diz kireçlenmesinde yakınmalar

    • Diz ağrısı
    • Dizde şişlik
    • Hareket sırasında dizde çıtırtı sesi
    • Dizi hareket ettirmeye başlarken tutukluluk
    • Diz hareketlerinde kısıtlılık
    • Diz üstü kaslarda zayıflık
    • Uzun süre oturunca ayağa kalkıp yürümede zorluk
    • Çömelmekte zorluk
    • Yürümede zorluk
    • Merdiven inip-çıkmakta zorluk
    • Diz ekleminde şekil bozukluğu
    • Bacaklarda şekil bozukluğu ( X-bacak  ()-parantez bacak )

     

     

     

     

     

     

     

    Diz eklem kireçlenmesinde teşhis

    Muayene sırasında öncelikle hastanın yakınması ve tıbbi geçmiş hakkında bilgi alınır. Diz ekleminin muayenesinden sonra bulgulara göre tahlil, röntgen, Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI) gibi tetkiklerin yapılması gerekebilir.

    Eklem kireçlenmesi olanlarda kan tahlillerinin normal olması beklenir. Ancak altta yatan romatizmal hastalık, enfeksiyon varlığında veya bu gibi bir durumdan şüphelenildiğinde çeşitli kan tahlillerinin yapılması gerekir. Diz ekleminde belirgin şişlik olduğunda dinamik ultrason ile hem eklemi değerlendirmek hem de diz içindeki sıvıyı bir enjektör ile boşaltıp, incelemek mümkündür.

    Diz eklem kireçlenmesi olan hastaların röntgen görüntülerinde eklem aralığında daralma, eklem kenarında sivri kemik çıkıntıları(osteofit), eklemin altındaki kaval kemikte beyazlık(skleroz) kistik yapılar gibi tipik değişiklikler izlenir. Dizde kireçlenme olanlarda kıkırdak kaybı nedeniyle eklem aralığında daralma, kemik kemiğin üstüne oturmuş gibi görünüm izlenir.