Op. Dr. Kayhan Turan

Op. Dr. Kayhan Turan - Omuz Protezi

Omuz Protezi


Total Omuz protezi çeşitli türlerdeki artritin son safhasında görülen siddetli derecede ağrı ve sertliğin ya da omuz eklemindeki dejeneratif bir rahatsızlığın tedavisinde uygulanır. Omuz protezinin temel amacı ağrıyı hafifletmektir. İkincil faydası ise eklemin hareket, güç ve fonksiyonunu yeniden kazandırarak hastaları mümkün olduğunca eski durumlarına yaklaştırmaktır. Birçok hasta tenis, golf ve yüzme gibi sporları yapmaya geri dönebilmektedir.

Ağrılı omuz kireçlenmesi omuz ekleminin baş ve yuva kısmındaki normal kıkırdak yüzeyinin kaybolması ile oluşur. Aradaki kıkırdak kaybolduğunda kemikler birbirine sürtünür ve ağrı oluşur.

Ameliyat ile eklemdeki kol kemiğinin üst ucundaki baş kısmı metal bir baş ile değiştirilir. Kürek kemiğindeki yuva kısmına ise düz, yeni bir plastik yüzey yerleştirilir. Metal baş ve plastik yüzey yapısı neredeyse bütün omuz protezi implant sistemlerinin ortak özelliğidir. Kısmi omuz protezi, omuzdaki kol kemiğinin üst uç kırıklarında da uygulanabilir. Bu teknikle sadece humerusun (kol kemiğinin) eklemin baş kısmı değiştirilir.

Son yıllarda, yeni bir omuz protezi türü olan “ters omuz” protezi yöntemi artrit tedavisinde uygulanmaya başlanmıştır. Normal bir omuz ekleminde humerus kemiğinin (kol kemiği) baş kısmı kürek kemiği ucundaki çukur kısım içinde hareket eder. Eklemi çevreleyen tendonlar ve kaslar eklemin hareket etmesine ve yerinde durabilmesine yardımcı olur. Bazı kireçlenme türlerinde bu tendonlar ciddi derecede hasar görmüş, yırtılmış veya fonksiyonunu kaybetmiş olabilir. Bu nedenle eklemi yerinde tutacak ve hareket ettirecek tendon (kas bağlantısı) bulunmaz.

Ters omuz protezinde protezin içe kavisli tarafı kürek kemiğine, dışa kavisli olan tarafı ise humerus (kol kemiği) kemiğine yerleştirilir. Bu ters dizayn sayesinde eklem uyumu sağlanır ve eklemin normal açısal değerler dışında hareket etmesi ve çıkık oluşma riski minimuma indirilmiş olur. Bu nedenle eklemi yerinde tutacak kas bağlantılarının zarar görmüş olması hareketleri olumsuz etkilemez. Omuz ekleminde normalde rotator manşet tendonları denen kas bağlantıları tarafından sağlanan hareket protez konulduktan sonra deltoid kas denen başka bir kas tarafından sağlanır. Ters omuz protezi yeni eklem yüzeylerine ihtiyaç duyulan ve rotator manşet kaslarının yırtık olduğu durumlarda ideal bir seçimdir.

Omuz Protezi Kimlere Yapılmalıdır?

Ameliyat dışı tedavi yöntemleri (ağızdan ya da enjeksiyonla alınan ağrı kesici, anti-inflamatuar ilaçlar veya istirahat) ile kontrol altına alınamayan ağrı, ilerleyici eklem sertliği ve hareket kaybında omuz eklemindeki kıkırdağın ileri düzeyde bozulduğunun bir göstergesidir.

Omuz ekleminin durumunu belirlemek için röntgen çekilir. Rotator manşet dediğimiz omuzu yerinde tutan kas grubunun durumunu ve kemik kalitesini değerlendirebilmek için tomografi ve MR çekimi yapılır. Sinir hasarı ihtimalinin olduğu durumlarda EMG testi ya da Sinir İletim Testi uygulanır.

“Ankliozan spondilit” gibi bazı romatizmal hastalıklarda dirsek ve sertliği birlikte görülür. Total omuz protezi hastanın ağrı seviyesine bakılmaksızın omuz ve kolun tüm fonksiyonlarını geliştirmek amacıyla değerlendirilebilir.

Bazı durumlarda total omuz protezi yapılmadan önce steroid enjeksiyon uygulanması tavsiye edilir. Ağrının kontrol altına alınamadığı çoğu hastada steroid enjeksiyonlar uzun süreli bir rahatlama sağlamaz, total omuz protezi yapılması gerekir. Eklemde kireçlenmenin yeni oluşmaya başladığı hastalarda daha geleneksel yöntemler (fizik tedavi, ilaç tedavisi, kortizon enjeksiyonları ve hatta omuz artroskopisi) uygulanabilir. Omuz artroskopisi kapalı olarak uygulanabilinen ve riski düşük bir tedavi yöntemidir.

Total omuz protezi için uygun olmayan hastalar:

Rotator manşette ve deltoid kaslarda (omuz çevresi kaslarıdır) hasar ya da felç oluşmuşsa,
Hastada enfeksiyon varsa,
Eklemi etkileyen, ilerleyici bir sinir sistemi hastalığı varsa.

Cerrahi

Omuzla ilgili birçok durumda; eklemi çevreleyen bağlar kaslar ve rotator manşet gibi tendon ya da labrum (omuz ekleminde kürek kemiğindeki eklem yüzünü çevreleyerek yuvayı derinleştiren anatomik yapı) yırtıklarında omuz artroskopisi sıklıkla önerilen bir işlemdir. Total omuz protezi ise açık olarak yapılan ve omuz artroskopisine göre riski daha çok olan açık cerrahi bir işlemdir.

Anestezi

Total omuz protezinde sadece kolu uyuşturarak yapılan bölgesel anestezi ya da genel anestezi uygulanır. Operasyon sırasında hasta oturur ya da yarı oturur pozisyonda tutulur.

Kullanılan implantlar

Anatomik omuz protezinde kullanılan çok çeşitli türde implantlar vardır. Fakat hepsi aynı temel bileşenlerden oluşmaktadır: metal bir baş ve plastik (polietilen) bir yuva. Omuz protezinde hastanın kireçlenmiş humeral (kol kemiği) kemik başının çıkartılıp yerine metal bir baş takılır, eklem çukuruna ise plastik bir yüzey yerleştirilir.

Ters omuz protezinde de aynı bileşenler kullanılır fakat zıt yerlere yerleştirilir.

Polietilen yüzey kemiğe çimento benzeri bir madde ile tutturulur. Protez baş kısmı ise çimento uygulanmadan humerus kemiğinin içine yerleştirilebilir. Yeni protezlerde implant içinde doğal kemik büyümesini teşvik eden bir gövde özelliği vardır

İşlem

Cerrahi işlem, sinir hasarını en aza indirmek için omuz ve göğüs kasların birbirinden ayrılması ile başlar. Omuz, rotator manşet kasları ile çevrilidir. Eklem kemiklerine ulaşabilmek için rotator manşet kaslarının ön kısmında bir kesi açılır.

Kireçlenmiş olan kısımlar çıkarıldıktan sonra protez yerleştirilir, rotator manşet kası birleştirilip kapatıldıktan. Omuza bandaj uygulanır.

İyileşme/Rehabilitasyon

Ameliyatın ardından kolu hareketsiz tutabilmek için çıkarılabilir kol askısı takılır.

Ameliyat olan hastalar normalde ağrı hissederek uyanır fakat bu ağrı kireçlenme ağrısından farklıdır.

Protezin hareket ve stabilitesine bağlı olarak, ameliyattan bir gün sonra fizik tedaviye başlanabilir. protezin doğru yerleşip yerleşmediğini belirlemek için röntgen çekilir. Erken rehabilitasyon safhasında askı kullanımı, onarılan tendonların iyileşmesine yardımcı olur. Askı banyo yaparken ya da rehabilitasyon egzersizleri esnasında çıkarılabilir. Fizik tedavi programıyla omuz hareketliliği kolaylaşmaktadır.

Hasta, ameliyattan hemen sonra el ve bileğini kullanabilir. Basit kol ve omuz hareketlerine ameliyattan yaklaşık 6 hafta sonra başlanır. Sınırlama olmaksızın, kolun aktif olarak kullanımı ameliyattan yaklaşık 8 hafta kadar sonra başlanır.

Masa başı işlere ameliyattan 2-3 hafta sonra başlanır. İlk 4 ayda ağır işler yapılması sakıncalıdır. Bu süre omuzun hareket, güç ve iyileşme seyrine bağlıdır.

Omuz Protezi

Omuz Protezi

Hizmetlerimiz